
Kırık bir tabağın belgelemeden son rötuşa uzanan yolculuğu; restorasyonda geri dönülebilirlik ilkesi.
Müzenin konservasyon laboratuvarı, ziyaretçilerin göremediği ama koleksiyonun ömrünü belirleyen yerdir. Bu yazıda, 2022'de çatlağı onarılan 16. yüzyıl İznik üslubu lale motifli tabağın restorasyon sürecini adım adım anlatıyoruz.
1. Belgeleme
Her müdahale öncesi eser, yüksek çözünürlüklü fotoğraflarla ve UV ışıkla belgelenir. Daha önce yapılmış onarımlar UV altında farklı yansıma verdiği için kolayca ayırt edilir. Tabağın çatlağının yaklaşık 14 santimetre uzunlukta olduğu ve kenara doğru ilerlediği tespit edildi.
2. Temizlik ve analiz
Yüzeydeki kir ve eski tutkal kalıntıları, yumuşak fırçalar ve nötr çözücülerle dikkatle temizlendi. Seramik hamurunun nem düzeyi ölçüldü; çatlak çevresindeki tuz birikimi hafifçe giderildi. Sır ve boya katmanlarına zarar verilmemesi için her aşama mikroskop altında kontrol edildi.
3. Yapıştırma ve dolgu
Çatlak, geri dönülebilir bir konservasyon yapıştırıcısıyla birleştirildi. Kaybolan küçük bir sır parçası için, sonradan çıkarılabilen özel bir dolgu malzemesi kullanıldı. Müzecilikte temel ilke 'geri dönülebilirlik'tir: Bugün yapılan müdahale, gelecekte daha iyi bir yöntem bulunduğunda sökülebilmelidir.
4. Rötuş
Dolgunun rengi, orijinal sır ve boyayla uyumlu olacak biçimde sulu boyayla tamamlandı; ancak orijinali taklit eden bir 'tamamlama' yapılmadı. Yakından bakıldığında restorasyon görülebilir; uzaktan bütünlük bozulmaz. Bu, etik restorasyonun ayırt edici özelliğidir.
5. Raporlama ve bakım
Yapılan tüm işlemler, kullanılan malzemeler ve önceki-sonraki fotoğraflar eser dosyasına kaydedilir. Tabak, sabit nem ve sıcaklık değerlerine sahip bir vitrine yerleştirildi ve altı ayda bir kontrol edilir.
Laboratuvar ziyareti
Ayda bir 'Laboratuvar Günü' düzenleyerek küçük gruplar için konservasyon çalışmalarını yerinde gösteriyoruz. Kayıt için randevu sayfamızı kullanabilirsiniz.
Restorasyonda etik ilkeler
- Minimum müdahale: Yalnızca eserin korunması için gerekli olan işlem yapılır.
- Geri dönülebilirlik: Kullanılan her malzeme zarar vermeden çıkarılabilmelidir.
- Ayırt edilebilirlik: Orijinal ile sonradan eklenen kısım uzmanlarca ayırt edilebilir olmalıdır.
- Belgeleme: Her adım yazılı ve görsel olarak kayıt altına alınır.
Ne kadar sürer?
Küçük bir seramik onarımı, belgeleme ve kurutma süreleri dahil üç ila sekiz hafta sürer. Büyük ve karmaşık parçalarda bu süre aylara çıkabilir. Süreç boyunca eser kontrollü nem ve sıcaklıkta tutulur; acele edilen bir restorasyon, ilerde yeniden hasar riskini artırır.
Evdeki seramikler için öneri
Kırılan bir seramiği süper yapıştırıcıyla birleştirmeyin; çünkü bu yapıştırıcı geri dönülemezdir ve parçalara zarar verir. Parçaları saklayıp bir konservatöre danışın. Müze olarak yılda iki kez ücretsiz 'koleksiyon bakım günü' düzenliyor, ev koleksiyonlarına danışmanlık veriyoruz.
İlgili Yazılar
Bursa İpeğinin Hikâyesi: Koza'dan Kaftana
Salon 3'ün kalbindeki kemha parçası ve Bursa'nın ipek geleneğinin altı yüzyıllık hikâyesi.
Devamını Oku